به رسم انسانیت» در وین | چهارمین همکاری گروه هنری رسم و گالری اتریش
پروژه بین‌المللی «به رسم انسانیت» (In the Manner of Humanity) به کیوریتوری سمیرا صفاری، مدرس دانشگاه، گرافیست، پژوهشگر و هنرمند معاصر و مدیرمسئول گروه هنری رسم، در ادامه تور فرامرزی خود میان ایران و اتریش، در Maya Galerie Wien در وین، اتریش به نمایش درآمد. این نمایشگاه از ۲۲ آگوست تا ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶، برابر با ۳۱ مرداد تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ برگزار شد و یکی از ایستگاه‌های بین‌المللی تور نمایشگاهی «به رسم انسانیت» به شمار می‌آید؛ توری که از ۳۱ مرداد تا ۱۳ آذر ۱۴۰۵، برابر با ۲۲ آگوست تا ۴ دسامبر ۲۰۲۶، در قالب مجموعه‌ای از رویدادها و نمایشگاههای حضوری و آنلاین در ایران و اتریش دنبال شد.
این رویداد، چهارمین همکاری مشترک Maya Galerie Wien با کیوریتوری سمیرا صفاری محسوب می‌شود؛ همکاری‌ای که در امتداد حضور و فعالیت حرفه‌ای گروه هنری رسم در عرصه بین‌المللی شکل گرفته است. این تداوم همکاری، زمینه‌ای برای معرفی بخشی از جریان هنر معاصر ایران در یک بستر فرهنگی اروپایی و ایجاد ارتباط میان هنرمندان، مخاطبان و تجربه‌های فرهنگی متفاوت فراهم کرده است.
گروه هنری رسم با بیش از یک دهه فعالیت حرفه‌ای ملی و بین‌المللی در زمینه برگزاری ایونت‌ها و رویدادهای هنری و فرهنگی، یکی از مجموعه‌های فعال در حوزه توسعه و سازمان‌دهی پروژه‌های هنری مشارکتی است. این مجموعه در طول فعالیت خود با شبکه‌ای متشکل از بیش از ۴۰۰۰ مدرس، متخصص و هنرمند در ایران و کشورهای مختلف همکاری داشته و برگزاری نمایشگاه‌ها، فستیوال‌ها، رقابت‌های هنری، نشست‌ها، پنل‌ها، کارگاه‌ها و پروژه‌های بینافرهنگی را دنبال کرده است.
«به رسم انسانیت»؛ از نمایشگاه تا یک فرایند مشارکتی
«به رسم انسانیت» پس از یک دوره یک‌ساله فراخوان و دریافت بیش از ۲۳۰۰ اثر، با انتخاب ۷۵ مدرس و هنرمند ایرانی و بین‌المللی شکل گرفت. این پروژه از ابتدا با هدف بازاندیشی در مفهوم انسان و انسانیت طراحی شد و در مسیر خود، از قالب یک نمایشگاه گروهی فراتر رفت و به پروژه‌ای مشارکتی و چندلایه تبدیل شد.
ساختار اصلی پروژه بر یک اینستالیشن تلفیقی و تعاملی استوار است؛ اینستالیشنی که در مرکز آن پیکره‌ای بی‌چهره و پوشیده قرار گرفته و هویت آن در مواجهه با مخاطب شکل می‌گیرد. عناصر نمادینی همچون انار، برگ زیتون، انجیر و کبوتر سفید نیز در کنار آثار هنری، فضایی میان حضور و غیاب، حافظه و فراموشی، فقدان و امید و صلح و مهاجرت ایجاد می‌کنند.
مخاطب در این پروژه تنها مشاهده‌گر نیست. او می‌تواند تعریف خود از انسانیت را ثبت کند و به پیکره بیفزاید؛ بنابراین اثر هنری به یک فرایند باز و مشارکتی تولید معنا تبدیل می‌شود. این ساختار با مفاهیمی از پدیدارشناسی، هنر مشارکتی و هنر اجتماعی گفت‌وگو می‌کند و در سطح نظری، امکان خوانش پروژه از منظر مفاهیمی همچون هتروتوپیا، مرگ مؤلف، روح دوران (Zeitgeist) و دیگری‌سازی (Othering) را فراهم می‌سازد.
هنرمندان حاضر در بخش اتریش
در بخش ارائه‌شده در Maya Galerie Wien در اتریش، آثار هنرمندان زیر حضور داشتند:
ریحانه آبرویی سیاهمزگی، زهرا زارعی، سمیرا صفاری، سیما مجدی، سحر حقانگی، سیده فهیمه سعادت‌پور، صدیقه فرهادی، فرزانه رضانیا، فائقه ستاره، فیروزه رضایی، فریبا شجاعی باغینی، مینا حسین‌نژاد چپکی، مسعود قربان‌زاده، مریم کاظمی، مریم شهبازی، نفیسه (لادن) مرادپولادی، هدیه شبیبان‌پور، هاجر وهاب‌زاده و یاسمن منهاج.
حضور این هنرمندان در کنار ساختار کیوریتوری پروژه، تصویری چندصدایی از مواجهه هنرمندان ایرانی با مفهوم انسانیت ارائه می‌دهد؛ روایتی که در آن، انسان نه یک تعریف ثابت، بلکه مفهومی سیال و وابسته به تجربه، حافظه، فرهنگ و نسبت فرد با «دیگری» است.
هنر به رسم التیام؛ یک گفت‌وگوی فرامرزی
یکی از مفاهیم محوری پروژه، «هنر به رسم التیام» است؛ رویکردی که هنر را نه جایگزین درمان یا سیاست، بلکه فضایی برای مواجهه، یادآوری، گفت‌وگو و بازسازی پیوندهای انسانی می‌داند.
در همین راستا، «به رسم انسانیت» تلاش می‌کند مرزهای جغرافیایی نمایشگاه را پشت سر بگذارد و از طریق حضور هنرمندان و مشارکت مخاطبان، بستری برای گفت‌وگوی بینافرهنگی ایجاد کند. حضور پروژه در وین، اتریش، در این معنا بخشی از مسیر گسترده‌تری است که میان ایران و اروپا شکل گرفته و امکان مواجهه آثار و ایده‌های هنرمندان ایرانی با مخاطبان بین‌المللی را فراهم کرده است.
شبکه‌ای از همراهی فرهنگی و اجتماعی
«به رسم انسانیت» و سلسله نمایشگاههای الحاقی، به کیوریتوری سمیرا صفاری، از گروه هنری رسم، و با همراهی گالری‌ها، دانشگاه‌ها، مراکز فرهنگی و نهادهای اجتماعی و مردم‌نهاد شکل گرفته است؛ گالری های مایا گالری وین، آویسنیت، آرین هنر معاصر، هما، وسمه، دانشگاه‌های علمی‌کاربردی بندرعباس و تهران، ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی، مؤسسات حکمت هنر و هنر و تجربه، انجمن احیای ارزش‌ها، حمایت از کودکان توان‌یاب، جمعیت کودکان و مادران مولای عدالت(ع)، کانون چتر مهر، مؤسسه سبزکاران بالان، آموزشگاه‌های آوای هنر و بوم سفید، مجموعه‌های کلوزآپ و چتر قرمز و دیگر همراهان، از جمله مراکز همیار پروژه بوده اند.
ادامه یک مسیر بین‌المللی
حضور «به رسم انسانیت» در Maya Galerie Wien در اتریش، چهارمین همکاری مشترک این گالری با کیوریتوری سمیرا صفاری را رقم زد و فصل دیگری از فعالیت‌های بین‌المللی گروه هنری رسم را شکل داد.